3 godzin temu
Powszechnie uważany jest za chwast, niepotrzebne nikomu zielsko, a tymczasem mniszek lekarski ma wiele pożytecznych adekwatności, które możemy wykorzystać i w domu, i w ogrodzie. Syrop z mniszka uchodzi za panaceum na wiele dolegliwości. Właśnie teraz można go zrobić.
Na przełomie kwietnia i maja mniszek lekarski widać na każdym trawniku, na łąkach, w parkach i ogrodach. Kwitnie na pięknym słoneczny żółty kolor, uroku dodają tej roślinie również okazałe, soczyście zielone liście. Charakterystyczne żółte kwiaty mniszka kojarzą się z wiosną, a jego owocami są lekkie, puchate dmuchawce, dzięki wiatrowi łatwo rozsiewające nasiona na duże odległości.
Mniszek lekarski ma nie tylko walor dekoracyjny, znane jest jego szerokie zastosowanie w medycynie i ziołolecznictwie, a ogrodnicy na jego bazie przygotowują preparaty pomocne w ochronie roślin przed szkodnikami. Warto pamiętać, iż ta roślina tylko z pozoru jest chwastem.
– Mniszek sam zadomawia się w ogrodzie czy na działce, ale jeżeli chcemy mieć go więcej, można go posiać. Wymaga minimalnej pielęgnacji, ponieważ do wzrostu wystarczy mu trochę słońca i gleby. Aby wyhodować roślinę z nasion, należy je wysiać w luźnej, dobrze przepuszczalnej glebie na około dwa miesiące przed ostatnimi przymrozkami – mówi Edward Galus, doświadczony ogrodnik.
Zielarze wykorzystują zarówno jego korzeń, jak i ziele wraz z korzeniem. Roślina jest gotowa do zbiorów jesienią, a następnie suszona w odpowiednich warunkach.
O leczniczych adekwatnościach mniszka lekarskiego pisano już w X wieku. W średniowiecznej Europie był wykorzystywany przez zielarzy i mnichów, którzy sporządzali z niego napary na dolegliwości trawienne i problemy skórne. Wierzono, iż korzeń mniszka pomaga oczyścić krew, a więc był głównym składnikiem mikstur stosowanych w leczeniu trądu, kiły oraz chorób zakaźnych.
W medycynie ludowej korzeń mniszka uważany i stosowany był jako naturalny środek odtruwający, pomocny w leczeniu egzemy, trądziku, a także wspierający odporność. Przypisywano mu również adekwatności wzmacniające organizm po przebytych chorobach oraz wspomagające leczenie reumatyzmu i schorzeń stawów.
Obecnie liście mniszka i korzeń oraz kwiaty m wykorzystywane są w różnego rodzaju preparatach, takich jak przetwory z mniszka, herbatka z mniszka czy prażony korzeń stosowany choćby jako zamiennik kawy.
Kwiaty mogą być wykorzystywane jako ozdoba sałatek, deserów oraz napojów, ale można z nich przygotować napary i przetwory, na przykład konfiturę, syrop czy też tzw. miodek majowy.
Korzenie zwykle wykopuje się jesienią i można je spożywać na surowo podobnie jak inne warzywa. Z uprażonych korzeni mniszka wytwarza się również napoje kawopodobne i gazowane.
Świeże liście mniszka można przyrządzać podobnie jak szpinak. Można też umyte, przelane gorącą wodą i posiekane listki, dusić na oliwie wraz z czosnkiem i przyprawami – m.in. kurkumą i pieprzem i podawać wraz z makaronem lub pieczywem.
Syrop z kwiatów mniszka lekarskiego:
Składniki: Kwiaty mniszka lekarskiego – ok. 100 sztuk, 2 cytryny, cukier – ok. 1 i 1/2 kubka o pojemności 250 ml, gaza, rękawiczki gumowe.
Sposób wykonania: Całe kwiaty bez łodyżek zalać dwoma kubkami wody, doprowadzić do wrzenia i gotować na małym ogniu przez około 15 minut. Pod koniec gotowania dodać sok wyciśnięty z jednej cytryny oraz drugą cytrynę – wyszorowaną, wyparzoną i pokrojoną w plasterki. Odstawić całość na ok. 12 godzin pod przykryciem. Po tym czasie przygotować słoiki, przecedzić odwar i w gumowych rękawiczkach odcisnąć przez kilkakrotnie złożoną gazę. Zmierzyć ilość płynu i dodać tyle samo cukru drobnoziarnistego. Gotować do momentu aż cukier się rozpuści, a następnie gorący syrop rozlać do wyparzonych słoików, zakręcić. Syrop świetnie smakuje rozcieńczony, zarówno na ciepło, jak i na zimno, z dodatkiem cytryny i mięty.
To środek na niestrawność, brak apetytu, zbyt małe wydzielanie soku żołądkowego, niedomagania wątroby, niedostateczna produkcja żółci, zastoje w drogach żółciowych, problemy w trawieniu i przyswajaniu pokarmów.
