Marysia zjeżdżała z autostrady A2 zawsze w tym samym miejscu, na zjeździe do Konina, i zawsze wtedy w radiu leciała jakaś stara piosenka Budki Suflera, jakby stacja specjalnie dla niej to robiła. Miała trzydzieści cztery lata, pracowała w Poznaniu jako kierownik projektu w firmie logistycznej i od pięciu lat mieszkanie w bloku na Ratajach było jej adekwatnym adresem. Ale prawdziwy dom, ten z kluczem, który wciąż nosiła na breloczku obok kluczy do Skody, stał sześćdziesiąt kilometrów dalej, przy ulicy Kwiatowej.
Nie była tam od Wielkanocy. Cztery miesiące. Ojciec dzwonił co niedzielę o osiemnastej, punktualnie jak budzik, i pytał o pracę, o pogodę w Poznaniu, o wszystko oprócz tego, co naprawdę chciał powiedzieć. Matka dopisywała się na koniec rozmowy, mówiła: przyjedź, jak będziesz miała chwilę. Chwili nigdy nie było.
Na początku września przyjechała bez zapowiedzi, w sobotę, z reklamówką pomidorów kupionych na Głównym Targowisku, bo pamiętała, iż ojciec lubił sałatkę z cebulą.
Brama skrzypnęła tak samo jak zawsze — ten sam dźwięk, którego nikt nie naoliwił przez dwadzieścia lat, chociaż smar kosztował pięć złotych w markecie budowlanym. Pies sąsiadów, Reksio, szczekał zza płotu, a na sznurku suszyło się prześcieradło w kwiatki, które matka miała od czasów, gdy Marysia chodziła do podstawówki.
W kuchni pachniało rosołem i naftaliną z szafy w przedpokoju. Matka stała przy oknie, obierała ziemniaki, telewizor w salonie mówił coś o pogodzie na weekend. Nie odwróciła się od razu.
— Marysiu — powiedziała w końcu, a nóż wciąż był w jej ręce, nad miską z obierkami. — Nie uprzedziłaś.
— Chciałam zrobić niespodziankę.
— Ojciec akurat śpi. Serce mu dokucza od tygodnia, ale nie chciał, żebym ci mówiła, bo powiesz, iż masz przyjechać, a on nie chce cię ciągnąć w taką drogę.
Marysia postawiła reklamówkę na stole, między starą cukiernicą a receptami leżącymi w kupce — recepty, których wcześniej tam nie było.
Usiadła przy tym samym stole, przy którym odrabiała lekcje, przy którym matka uczyła ją robić pierogi, licząc, ile trzeba mąki na kilogram twarogu. Zjadła kawałek szarlotki, którą matka wyjęła z lodówki, jakby czekała na kogoś od tygodnia, chociaż nikt nie zapowiadał wizyty.
Ojciec zszedł na dół po godzinie, w wełnianym swetrze mimo ciepła, wolniej niż kiedyś, trzymając się poręczy, której wcześniej nigdy nie potrzebował. Uśmiechnął się, gdy ją zobaczył, ale ten uśmiech kosztował go więcej wysiłku niż powinien.
— No, jest — powiedział. — Myślałem, iż o nas zapomniałaś w tym Poznaniu.
— Tato, nigdy.
Poszli na dwór, bo tak zawsze robili — on pokazywał jej trawnik, jakby to było jego dzieło życia, choć w tym roku trawa była nierówna, bo kosiarka stała w garażu nieużywana od maja.
— Sąsiad kosi mi teraz — powiedział cicho, jakby to było wyznanie winy. — Pan Zdzisiek, ten z numeru dwunastego. Nie mówię mamie, iż nie mogę już sam.
Usiedli na ganku, na tej samej ławce z kutego żelaza, którą kupili na jarmarku w Kaliszu piętnaście lat temu. Rozmawiali o niczym — o cenach prądu, o tym, iż w Biedronce znowu podnieśli ceny masła, o kuzynce, która wyszła za mąż w Wągrowcu. Marysia patrzyła na jego dłonie, spracowane, z żyłami wystającymi jak korzenie starego drzewa, i pomyślała, iż nie zapamiętała, kiedy zaczęły tak wyglądać.
Wieczorem, w salonie, na tej samej kanapie obitej brązowym sztruksem, która skrzypiała w tym samym miejscu co zawsze, matka przyniosła herbatę w kubkach z Zakopanego, pamiątce sprzed dwudziestu lat. Telewizor grał cicho, jakiś serial, którego nikt nie oglądał naprawdę. Na talerzu pośrodku stołu leżały pomidory pokrojone w plastry, posypane cebulą, tak jak lubił ojciec — zjadł dwa kawałki, popijając kefirem, i powiedział, iż smakują jak z ogródka babci.
— Zostań na noc — powiedziała matka. — Twój pokój jest gotowy. Nic w nim nie ruszałam.
Marysia poszła na górę. Na biurku wciąż stał plakat zespołu, którego słuchała w liceum, przypięty pinezką w tym samym rogu. Łóżko było zaścielone tą samą kołdrą w kwiaty. Usiadła na brzegu i poczuła, iż ktoś zdjął jej z ramion ciężar, którego choćby nie zauważała, iż tam był.
Rano, przy śniadaniu, ojciec odłożył widelec i powiedział to, co odkładał od godziny.
— Doktor Nowicki mówi, iż trzeba zrobić operację. Na sercu. W klinice na Przybyszewskiego, w Poznaniu.
Miska z płatkami stała nietknięta przed Marysią.
— Kiedy dokładnie?
— Dwudziestego szóstego. Za dwa tygodnie.
Matka nie podniosła głowy znad kubka.
— Nie mówiliśmy ci wcześniej, bo nie chcieliśmy, żebyś się zamartwiała po drodze.
Marysia wyjęła telefon, otworzyła kalendarz firmowy, spojrzała na te wszystkie spotkania zaplanowane na następne dwa tygodnie — prezentacja dla klienta z Hamburga, przegląd budżetu, rozmowa kwalifikacyjna, którą miała prowadzić. Zamknęła aplikację bez słowa.
— Będę tam. Dwudziestego szóstego i tyle dni potem, ile trzeba.
— Nie musisz brać urlopu przez nas — powiedział ojciec, ale w jego głosie nie było przekonania, tylko nadzieja, iż ktoś mu zaprzeczy.
— Muszę. Dzwoniłeś do Piotrka?
— Dzwoniłem. Obiecał zadzwonić w dniu operacji. Ma teraz urlop z dziećmi nad morzem, bilety kupione pół roku temu.
Matka machnęła ręką, jakby chciała zamknąć temat, zanim zdąży się rozwinąć.
Dwudziestego szóstego września Marysia siedziała na korytarzu kliniki kardiologicznej przy Przybyszewskiego, na plastikowym krześle, obok matki, która trzymała w rękach różaniec, którego Marysia nigdy wcześniej u niej nie widziała. Operacja trwała cztery godziny. Za oknem korytarza padał deszcz, taki poznański, drobny i uparty, a automat z kawą na piętrze nie działał od rana, więc pili wodę z butelki kupionej w kiosku. W połowie czekania zadzwonił telefon matki — Piotrek, z plażowym gwarem w tle, zapytał, czy już po wszystkim, i obiecał zadzwonić jeszcze raz wieczorem. Matka odłożyła telefon na kolana i dalej przesuwała paciorki różańca.
Chirurg wyszedł o czternastej trzydzieści, w zielonym fartuchu, ze zmęczoną twarzą, ale spokojnym głosem — powiedział, iż wszystko poszło dobrze, iż zastawka trzyma, iż za tydzień może wracać do domu, ale musi zwolnić.
Matka przycisnęła dłoń do ust. Marysia objęła ją, obie stały pod ścianą korytarza, obok tablicy z rozkładem odwiedzin, i przez chwilę nikt nic nie mówił.
Ojciec wracał do zdrowia trzy tygodnie. Marysia brała urlop na żądanie, dzień po dniu, aż szef zapytał wprost, czy nie lepiej wziąć bezpłatny. Wzięła bezpłatny. Nikt jej za to nie pochwalił w firmie, ale nie potrzebowała pochwały.
W tym czasie codziennie jeździła do Konina, gotowała rosół według przepisu matki, siedziała przy łóżku ojca, czytała mu na głos artykuły z gazety, bo jego oczy jeszcze się męczyły po narkozie. Pewnego wieczoru, gdy siedziała przy nim, ojciec złapał ją za rękę.
— Nie zawsze będę mógł ci opowiadać, jak koszę trawnik.
— Wiem, tato.
Nie odpowiedziała nic więcej. Wyjęła z torebki telefon, otworzyła aplikację banku, sprawdziła stan konta oszczędnościowego — dwadzieścia dwa tysiące złotych, odkładane trzy lata na wkład własny do mieszkania, które chciała kupić w Poznaniu. Zamknęła aplikację i schowała telefon.
Dwa tygodnie później, gdy ojciec już chodził po ogrodzie o własnych siłach, Marysia usiadła z rodzicami przy kuchennym stole i położyła na blacie wydrukowaną umowę — zlecenie na remont łazienki na dole, tej z progiem, o który ojciec zaczepiał nogą, i montaż poręczy na schodach, żeby nie musiał się już bać, iż upadnie sam w pustym domu.
— Zapłaciłam zaliczkę firmie z Konina. Przyjadą w przyszłym tygodniu.
— Marysiu, to kosztuje fortunę — powiedziała matka, patrząc na kwotę na dole strony: dziewięć tysięcy złotych.
— Miałam odłożone na mieszkanie. Mieszkanie poczeka. Wy nie musicie czekać.
Ojciec wziął papier do ręki, przeczytał go od góry do dołu, jakby sprawdzał każdą pozycję kosztorysu, i odłożył obok cukiernicy.
— Powiedz firmie, żeby poręcz zamontowali też przy wejściu od ogrodu. Tam się najbardziej ślizga po deszczu.
Kosiarka wciąż stoi w garażu przy ulicy Kwiatowej, ale teraz Marysia przyjeżdża co drugą niedzielę i sama kosi trawnik, zanim usiądzie z ojcem na tej samej ławce z kutego żelaza, z herbatą w kubkach z Zakopanego.
— Powiedz, iż masło znowu podrożało — mówi ojciec, patrząc na skoszoną trawę, i obydwoje wiedzą, iż to nie o masło chodzi, tylko żeby jeszcze chwilę tak posiedzieć.
