Mówi się, iż pies jest największym przyjacielem człowieka. Jego właściciel powinien jednak pamiętać, iż z posiadania zwierzęcia – obok wielu euforii – wynikają również obowiązki, z których należy się wywiązywać.
Do jednostek Policji coraz częściej docierają informacje o przypadkach pogryzień osób lub zwierząt przez psy. Niejednokrotnie wynika to właśnie z braku adekwatnego nadzoru ze strony właściciela. Dlatego przypominamy podstawowe obowiązki właścicieli czworonogów.
1. Nadzór nad psem – zachowanie środków ostrożności
Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt oraz ustawa z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń nakładają obowiązek należytej kontroli nad psem w miejscu ogólnodostępnym.
Art. 77 Kodeksu wykroczeń mówi: „Kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1000 zł albo karze nagany”.
„Zwykłe środki ostrożności” należy rozumieć jako środki przyjęte tradycyjnie czy zwyczajowo dla danego gatunku, z uwzględnieniem jego cech osobniczych oraz stopnia niebezpieczeństwa, jakie zwierzę może stwarzać. Konkretne środki ostrożności mogą wynikać także z prawa miejscowego, a wyraźny obowiązek wyprowadzania psa na smyczy lub w kagańcu można znaleźć w uchwałach rady miasta czy gminy. Natomiast nakazane środki ostrożności dotyczą właścicieli psów ras uznanych za agresywne.
Zachowywanie środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia odnosi się zarówno do trzymania zwierzęcia w pomieszczeniu, na określonym terenie, jak i do wyprowadzania go na spacer, a także przewożenia, przykładowo w publicznych środkach lokomocji. Natomiast kwestia wyprowadzania psów do lasów została uregulowana przepisami art. 166 Kodeksu wykroczeń.
Szczegółowe zasady przebywania z psem w miejscach publicznych określają regulaminy utrzymania czystości i porządku w miastach i gminach, a także regulaminy poszczególnych przewoźników, hoteli czy centrów handlowych.
Ustawa o ochronie zwierząt w art. 10a ust. 3 stanowi: „zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna”. Powyższy zakaz nie dotyczy terenu prywatnego, o ile teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście.
Należy podkreślić, iż odpowiedzialność za zwierzę ciąży nie tylko na właścicielu, ale również na osobie, która w danym momencie sprawuje nad psem opiekę.
Ofiarami ataku ze strony psa mogą być dzieci, rowerzyści czy też osoby starsze, dlatego wszyscy powinniśmy dbać o to, aby do takich sytuacji nie dochodziło. Wałęsające się po drodze lub wybiegające na nią nagle zwierzęta mogą być także przyczyną kolizji i wypadków.
Należy podkreślić, iż obowiązkiem właściciela zwierzęcia jest takie zabezpieczenie posesji, aby pies nie mógł samodzielnie wydostać się na zewnątrz – choćby jeżeli potrafi otwierać bramę, furtkę czy inne zamknięcia. jeżeli „Twój” pies to potrafi – to nie jest „spryt”, tylko sygnał, iż zabezpieczenia są niewystarczające. Odpowiedzialność za to, by pies nie opuszczał samodzielnie posesji, zawsze spoczywa na właścicielu.
2. Obowiązek szczepień i opieki zdrowotnej
Każdy właściciel psa powinien pamiętać o obowiązkowych szczepieniach ochronnych. Obowiązkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie, zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegają psy powyżej 3 miesiąca życia. Posiadacze psów są obowiązani zaszczepić psy przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa 3 miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia ostatniego szczepienia. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi wykroczenie z art. 85 ust. 1a wspomnianej ustawy, a dopilnowanie tego obowiązku może mieć dla właściciela istotne znaczenie w przypadku pogryzienia osoby trzeciej przez psa.
Również leczenie psa jest obowiązkiem ciążącym na jego właścicielu, który wynika z ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu wśród nich chorób zakaźnych.
3. Zapewnienie adekwatnych warunków bytowych
Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt, każdy właściciel psa powinien zapewnić mu odpowiednie warunki bytowe. Oznacza to konieczność zapewnienia schronienia chroniącego przed zimnem czy upałem, opadami atmosferycznymi oraz z dostępem do światła dziennego. Miejsce utrzymania musi umożliwiać psu swobodną zmianę pozycji ciała, a także niezbędny ruch. Właściciel ma również obowiązek zapewnić psu odpowiednie pożywienie oraz stały dostęp do wody. Zabronione jest trzymania psa na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby. Uwięź nie może powodować urazów ani cierpień zwierzęcia, a jej długość nie może być mniejsza niż 3 metry. Naruszenie tych przepisów stanowi wykroczenie określone w art. 37 ustawy o ochronie zwierząt, za które sąd może orzec dodatkowo nawiązkę na rzecz organizacji zajmującej się ochroną zwierząt oraz przepadek zwierzęcia.
4. Obowiązek uzyskania zezwolenia na posiadanie psa rasy uznanej za agresywną
Posiadanie psa rasy uznawanej za agresywną zgodnie z zapisami ustawy o ochronie zwierząt wymaga zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) adekwatnego ze względu na planowane utrzymywania psa na wniosek osoby zamierzającej utrzymywać takiego psa. Zezwolenie należy uzyskać przed rozpoczęciem posiadania takiego psa. Obowiązek ten ma charakter bezwzględny i nie zależy od charakteru psa ani warunków, w jakich był dotychczas utrzymywany. Aby otrzymać to zezwolenie, właściciel musi zapewnić, iż pies będzie utrzymywany w warunkach i w sposób, które nie stanowią zagrożenia dla ludzi lub zwierząt. Wykaz ras psów uznawanych za agresywne określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2003 r.
5. Zakaz handlu zwierzętami domowymi na targach, giełdach i targowiskach
W Polsce obowiązuje ścisły zakaz handlu zwierzętami domowymi (w szczególności psami i kotami) na targach, giełdach i targowiskach. Przepisy te mają na celu przeciwdziałanie tzw. pseudohodowlom oraz ochronę zwierząt przed złymi warunkami przetrzymywania. Zakaz ten nie dotyczy schronisk dla zwierząt oraz legalnie działających organizacji społecznych, których celem jest ochrona zwierząt. Handel zwierzętami na targowiskach stanowi wykroczenie określone w art. 37 ustawy o ochronie zwierząt. Sąd może dodatkowo orzec nawiązkę na rzecz organizacji zajmującej się ochroną zwierząt oraz przepadek zwierząt.
Gdzie najlepiej zgłosić niewywiązywanie się z obowiązków właściciela psa?
Przypadki zaniedbywania obowiązków wobec psa należy zgłaszać odpowiednim instytucjom m.in. Policji, Straży Miejskiej/Gminnej, Inspekcji Weterynaryjnej, Urzędom Gmin (Wydział Ochrony Środowiska), czy adekwatnym organizacjom społecznym zajmującym się ochroną zwierząt. Skuteczna reakcja wymaga współdziałania podmiotów, ponieważ każda z instytucji posiada inne uprawnienia i możliwości działania.
Podsumowanie
Właściwa opieka nad psem to nie tylko przestrzeganie przepisów prawa, ale także kierowanie się zdrowym rozsądkiem i odpowiedzialnością. Codzienne decyzje właściciela mają wpływ na bezpieczeństwo zwierzęcia, innych ludzi oraz porządek w przestrzeni publicznej, dlatego nie należy pozostawać obojętnym i warto zgłaszać wszelkie przypadki zaniedbań.
—
Policja
