Niedźwiedzia łapa i inne znaleziska z dawnych grobów

Zdjęcie: Niedźwiedzia łapa i inne znaleziska z dawnych grobów

Rekonstrukcje czterech grobów sprzed czterech tysięcy lat przed naszą erą można oglądać na nowo otwartej wystawie w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu. Ekspozycja nosi tytuł „Zderzenie trzech światów. Kultura złocka”, a mogiły zostały odkryte na terenie obecnego powiatu sandomierskiego.

Na ekspozycji są m.in groby z małego rynku w Sandomierzu i ze Święcicy. W tym drugim znaleziono szczątki ponad 40-letniego mężczyzny oraz dziewczynki w wieku około 10 lat.

Doktor Wojciech Rajpold z Muzeum Zamkowego informuje, iż te osoby nie są ze sobą spokrewnione i nie były z tego regionu.

– To niecodzienna sytuacja. Być może chodziło o jakąś formę wymiany małżeńskiej, bo w tamtym okresie bardzo wcześnie wydawano dziewczynki za mąż. Inny scenariusz to mężczyzna, który nie wiedział, iż wychowuje nie swoje dziecko – mówi Wojciech Rajpold.

Z tego samego grobu pochodzi niezwykły eksponat, czyli łapa niedźwiedzia. Prawdopodobnie był to amulet, który razem z mężczyzną znalazł się w tym grobie. Na wystawie jest bardzo dużo bogato zdobionych naczyń. Wszystkie pochodzą z grobów kultury złockiej.

07.11.2026. Sandomierz. Muzeum Zamkowe. Wystawa: „Zderzenie trzech światów. Kultura złocka”. / Fot. Grażyna Szlęzak-Wójcik – Radio Kielce

Dr Wojciech Rajpold mówi, iż na uwagę zasługuje m.in mały zdobiony kubeczek, który był wykonany 2,9 tysiąca lat przed naszą erą.

– Te małe baranie rogi, które zdobią kubek to nawiązanie do dużo starszej kultury pucharów lejkowatych, gdzie takie elementy były bardzo często na naczyniach. Widać też ornament sznurowych linii. Każde naczynie jest przepięknie zdobione, widać, iż ci ludzie przywiązywali dużą uwagę do tych rzeczy – podkreśla archeolog.

Kultura złocka to unikat na ziemiach polskich. Skupiała się głównie na Wyżynie Sandomierskiej i w dolinie Nidy. Charakterystyczne dla niej były groby niszowe z brukiem kamiennym, na którym często składano szczątki kilkunastu osób. Zmarłych wyposażano w bogato zdobione pucharki i amfory z ornamentyką sznurową, a także ozdoby wykonane z bursztynu i kości. Wystawa jest pokłosiem dużego projektu dotyczącego badań nad kulturą złocką. Muzeum Zamkowe zrealizowało go za pieniądze z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.