2 tygodni temu
Sól jest czymś tak zwyczajnym, iż na co dzień adekwatnie się nad nią nie zastanawiamy. Stoi w kuchni, trafia do jedzenia, zimą na drogi. Tymczasem jej historia zaczyna się miliony lat temu i prowadzi przez dawne morza, procesy geologiczne, rozwój handlu, gospodarki, kultury i całych regionów. Właśnie od soli zaczynamy nową serię Nauka. To Lubię realizowaną w Kopalni Soli „Wieliczka”.
W pierwszym odcinku Tomasz Rożek przygląda się temu, skąd adekwatnie bierze się sól i jak powstają jej złoża. Opowiada o cyklu ewaporatowym, dawnych morzach i procesach, dzięki którym około 13,6 miliona lat temu powstały złoża soli w rejonie Wieliczki.
To także historia o tym, dlaczego sól nie zawsze jest biała. Wielicka sól może mieć szarawy lub zielonkawy odcień, podczas gdy starsze złoża z innych części Polski przybierają barwy czerwonawe i pomarańczowe. Wszystko zależy od warunków, w jakich powstawała, i od obecnych w niej domieszek mineralnych.
Ale geologia to tylko część tej opowieści. W filmie cofamy się także do czasów, kiedy ludzie zaczęli pozyskiwać sól z naturalnych solanek, warzyć ją i wykorzystywać do konserwowania żywności. Z czasem sól stała się jednym z najcenniejszych surowców, ważnym elementem handlu, gospodarki i kultury..
Pierwszy odcinek jest jednak dopiero początkiem. W kolejnych częściach serii zejdziemy pod ziemię, przyjrzymy się geologii Wieliczki z bliska, zobaczymy, jak dziś funkcjonuje kopalnia, zajrzymy do miejsc niedostępnych dla większości turystów i pokażemy, dlaczego Wieliczka jest czymś znacznie więcej niż zabytkiem czy atrakcją turystyczną.
Na końcu pierwszego odcinka pojawia się też wyjątkowy artefakt — 115-gramowa bryłka soli z Wieliczki, która poleciała w kosmos ze Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim. Bryłka jest eksponatem w Muzeum Żup Krakowskich, prezentowanym na III poziomie kopalni.
Obejrzyj pierwszy odcinek serii na YouTube:
Partnerem odcinka jest Kopalnia Soli “Wieliczka” i Muzeum Żup Krakowskich
#płatnawspółpraca
