Sierpniowe słońce, zapach świeżo ściętych ziół i dobiegający końca szum kombajnów na polach – tak w gminie Gdów od pokoleń wygląda połowa sierpnia. Choć dla wielu 15 sierpnia to po prostu dodatkowy dzień wolny od pracy, dla mieszkańców ziemi gdowskiej to czas, w którym splatają się ze sobą wielka historia, religijny kult oraz piękne, żywe tradycje polskiej wsi.
Choć główne święto patronalne w Sanktuarium Matki Bożej Gdowskiej przypada we wrześniu, to właśnie sierpień jest miesiącem, w którym serce gminy bije najmocniej. Wszystko za sprawą niezwykłej historii, która sięga XV wieku. Według lokalnych podań, to sam król Władysław Warneńczyk ufundował pierwszy murowany kościół w Gdowie. Monarcha miał zgubić się w tutejszych lasach i bagnach, uciekając przed niebezpieczeństwem. Modlitwa do Matki Bożej przyniosła mu ocalenie, a wdzięczny król dotrzymał obietnicy i wzniósł świątynię. Dziś nad Gdowem czuwa cudowny, 300-letni obraz Maryi, który pod koniec sierpnia 1999 roku został ukoronowany papieskimi koronami. To właśnie ta rocznica sprawia, iż cały sierpień ma tu wyjątkowy, uroczysty charakter.
Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w kulturze ludowej od zawsze nazywane jest świętem Matki Bożej Zielnej. W gminie Gdów tradycja ta nie jest jedynie wspomnieniem z opowieści dziadków – ona wciąż żyje.
15 sierpnia lokalne kościoły mienią się różnymi kolorami. Mieszkańcy przynoszą do święcenia misternie przygotowane bukiety. Co musi się w nich znaleźć? Lokalne gospodynie wiedzą to doskonale:
– zioła lecznicze: mięta, melisa, dziurawiec i krwawnik.
– plony pól: dojrzałe kłosy zbóż, gałązki lnu i maku.
– dary ogrodów: marchew, nabity na patyk ziemniak lub jabłko, które miały zapewnić dostatek.
Pamiętam jak lata temu. w wielu miejscach gminy organizowane były konkursy na najpiękniejszy, tradycyjny bukiet zielny. To nie była tylko zabawa, ale też sposób na przekazanie młodemu pokoleniu wiedzy o tym, jakie adekwatności mają rośliny rosnące na nadrabskich łąkach.
Święto 15 sierpnia w regionie ma także swój ukryty, niezwykły ślad historyczny związany z Janem Pawłem II. jeżeli spojrzymy na sąsiedni Łapanów, tamtejsza parafia nosi właśnie wezwanie Wniebowzięcia NMP.
Świątynia ta powstała z inicjatywy młodego księdza Karola Wojtyły, który w latach 1948–1949 stawiał swoje pierwsze duszpasterskie kroki jako wikariusz w gdowskiej Niegowici. Przyszły papież doskonale znał te strony, wędrował tutejszymi ścieżkami i uczył się od mieszkańców Gdowa i okolic szacunku do ziemi oraz maryjnej pobożności, która do dziś definiuje ten region.
Dla mieszkańców gminy Gdów 15 sierpnia to idealny moment, by na chwilę zwolnić, poczuć zapach tradycji i przypomnieć sobie o bogatym dziedzictwie, które kryje się tuż za progiem ich domów.
