​W Polsce pojawił się azjatycki szerszeń żółtonogi! Zauważysz go? Pod żadnym pozorem nie podchodź

Zdjęcie: szerszeń zoltonogi

W Polsce oficjalnie potwierdzono pierwsze gniazdo azjatyckiego szerszenia żółtonogiego (Vespa velutina nigrithorax). Ten inwazyjny gatunek obcy stanowi poważne zagrożenie dla rodzimych owadów i ekosystemów – w szczególności dla pszczół miodnych. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) powiadamia o zlikwidowaniu gniazda, ale ostrzega: wiosną mogą pojawić się kolejne. Sprawdź, jak postępować i gdzie zgłosić ewentualną obserwację.

Pierwsze gniazdo usunięte pod Krakowem. Co czeka nas wiosną?

Pierwsze w Polsce gniazdo azjatyckiego szerszenia żółtonogiego wykryto w październiku 2026 roku w okolicach Krakowa. Choć służby zareagowały natychmiast i gniazdo zostało zlikwidowane, eksperci apelują o zachowanie wzmożonej czujności.

Nie można bowiem wykluczyć, iż przed usunięciem gniazda część młodych królowych zdążyła je opuścić i udać się na zimowanie. Oznacza to, iż wraz z nadejściem wiosny na terenie kraju mogą zacząć powstawać nowe gniazda.

Ważne: Prędkość reakcji ma tu najważniejsze znaczenie. Im szybciej służby zostaną powiadomione o nowym stanowisku owada, tym większa jest szansa na zatrzymanie jego dalszej ekspansji w Polsce.

Dlaczego szerszeń żółtonogi jest groźny?

Azjatycki szerszeń żółtonogi należy do grupy tzw. inwazyjnych gatunków obcych (IGO). Są to organizmy wprowadzone poza swój naturalny zasięg, które stwarzają zagrożenie dla lokalnej przyrody i gospodarki.

• Zagrożenie dla zapylaczy: Owad ten jest aktywnym drapieżnikiem polującym przede wszystkim na pszczoły miodne oraz dzikie owady zapylające.
• Zaburzenie ekosystemu: Masowe wyłapywanie zapylaczy przez ten gatunek zakłóca naturalną równowagę biologiczną.
• Wymóg prawny: Zgodnie z przepisami polskimi i unijnymi, obecność Vespa velutina nigrithorax musi być ściśle monitorowana, a każde nowo powstałe gniazdo podlega natychmiastowej eliminacji.

Czy jest groźny dla człowieka?

Mimo iż nazwa owada wzbudza niepokój, szerszeń żółtonogi nie jest bardziej agresywny wobec ludzi niż szerszeń europejski, który od lat występuje w Polsce.

Również same skutki użądlenia są porównywalne do tych po użądleniu przez rodzime gatunki. Na potencjalne powikłania powinny jednak szczególnie uważać osoby uczulone na jad owadów.

• W przypadku użądlenia i wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, instrukcje postępowania oraz informacje o pomocy medycznej można znaleźć na portalu pacjent.gov.pl.

Zauważyłeś owada lub gniazdo? Oto instrukcja postępowania

Służby apelują o odpowiedzialne zachowanie i absolutny zakaz samodzielnej ingerencji.

1. Zachuj bezpieczną odległość

Pod żadnym pozorem nie podchodź do gniazda, nie próbuj go usuwać ani łapać owadów na własną rękę.

2. Zrób zdjęcie lub nagraj film (jeśli to bezpieczne)

Wykonanie fotografii lub krótkiego nagrania wideo z bezpiecznym dystansem znacząco ułatwi ekspertom weryfikację i identyfikację gatunku.

3. Zgłoś obserwację do urzędu gminy lub miasta

Powiadomienie należy złożyć jak najszybciej w urzędzie gminy lub miasta adekwatnym dla miejsca obserwacji. Urząd przekaże sprawę odpowiednim służbom – regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska (RDOŚ), dyrektorowi parku narodowego lub dyrektorowi urzędu morskiego.

Gotowy wzór zgłoszenia oraz materiały edukacyjne (w tym kartę informacyjną gatunku i mapę jego występowania w Europie) znajdziesz na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ).